Bu sayfada gaz faz filtrasyonunun temel konuları özetlenmiştir: hava kirleticileri, fiziksel ve kimyasal filtreleme yöntemleri, Ulpatek filtre medyaları ve uygulama alanları. Ayrıntılar yandaki broşürde yer alır (İngilizce).
Hava Kirleticileri Hakkında
Atmosferdeki kirletici kaynakları, yanardağlar, termal kaynaklar, polenler, kum fırtınaları gibi doğal kaynaklar ve fabrikalar, otomobil emisyonları, jet yakıtları, toz toplama alanları gibi endüstriyel kaynaklar olarak gruplandırılır.
Kirleticiler katılar, sıvılar ve gazlardan oluşmaktadır. Partikül ve gaz faz filtrasyon ile etkin bir kirlilik kontrolü sağlanır. Bu filtrasyon yöntemleri ve uygulamaları EN 779, ISO 16890, EN 1822, ASHRAE 62.1 ve ISA-71.04 standartlarında tanımlanmıştır. Aşağıdaki hava kirleticileri karşılaştırma grafiği, partikül ve gaz faz filtrasyonlarındaki kirletici boyut farklarını göstermektedir.
Gaz fazındaki kirleticilerin kontrol yöntemlerinin doğru uygulanması için kirleticilerin ve etkilerinin bilinmesi gerekmektedir.
Ulpatek, hedef kirleticiyi ve etkisine göre yüksek verimli filtreleme yapabilen geniş bir medya ailesine sahiptir.
Gaz Faz Filtrasyon
Şartlandırılmış ortamlarda kabul edilebilir iç hava kalitesi için partikül ve gaz faz filtrasyonunun birlikte yapılması gerekir. Gaz kirleticileri, gaz faz filtre medyalarından biri veya bir kombinasyonundan üretilen filtre modelleri ile filtrelenebilir.
Partiküllerin filtrasyonu kaba, ince ve mutlak filtreler ile ilgili standartlarda belirtildiği gibi yapılır.
Genellikle gaz faz filtre medyaları (pelletler) karbon, zeolit, alümina veya hindistan cevizi bazlı medya kullanılarak üretilir. Gaz faz filtrasyonu, fiziksel ve kimyasal olmak üzere iki farklı filtreleme prensibi ile gerçekleşir.
Fiziksel yöntemde gaz kirleticiler, zayıf van der Waals kuvvetleriyle medya yüzeyinde tutulur. Bu tutma tersinirdir: tutma kapasitesi dolduğunda kirleticiler yeniden havaya geçebilir.
Kimyasal yöntemde gaz kirleticiler, medya yüzeyinde kimyasal bağlarla tepkimeye girer. Kimyasal adsorpsiyon tersinmezdir.
Filtre Medyaları
ULP-Bi-On KOH
• Potasyum hidroksit
• En yüksek saflık ve
daha geniş yüzey alanı
• Geniş gaz giderme
spektrumu
ULP-BI-On Cl
• Sodyum tiyosülfat
• Klor ve asit gazlarının
giderilmesi
ULP-Bi-On KI4%
• Potasyum iyodür
• Formaldehit ve
organik aldehitlerin
giderilmesi
ULP-Bi-On +11%
• Potasyum permanganat
• Tersinmez giderme
ULP-Bi-On AC Active Max
• Termal olarak aktive edilmiş
bitümlü karbon
• Emprenye içermez
• Yüksek gaz giderme
kapasitesi
ULP-Bi-On Triple Blend
• Sırasıyla 50:25:25 oranında
ULP-Bi-On KOH,
ULP-Bi-On AC Active Max,
ULP-Bi-On +6% karışımı
Hava filtre ekipmanlarında en yaygın gaz faz filtre uygulama tipleri kartuşlar ve modüllerdir.
Yerel uygulamalarda gaz giderme ve iç hava kalitesi için tambur tipi üniteler ve iç ortam hava temizleme cihazları kullanılır.
Endüstriyel Uygulamalar
Korozyon Kontrolü
Petrokimya rafinerisi
Proses kontrol sistemleri, veri merkezleri ve çevre koşullarının kontrol edilmesi gereken cihazların bulunduğu diğer odalar, ISA gerekliliklerine göre G1 sınıfını sağlamalıdır. Odanın havalandırma tasarım gerekliliklerini karşılamak için basınçlandırmada saatte en az 1-3, devridaimde saatte 6-12 hava değişimi sağlanmalıdır. Sıcaklık tipik olarak 22 °C (±2 °C), bağıl nem %50'nin altındadır. Odanın sızdırmazlığı, tasarım parametreleri belirlenirken dikkate alınması gereken bir başka parametredir. Bu parametrelerin yanı sıra ana parametre, kapalı alandan uzaklaştırılması gereken tehlikeli kirleticilerdir. Kontaminasyon konsantrasyon seviyeleri ANSI/ISA-71.04'te tanımlanmıştır.
Mikroelektronik
Gaz faz hava filtrelerinin izlenmesi pasif izleme veya çevrimiçi izleme ile yapılır.
Pasif izleme: Kalan ömrü ve tasarım parametrelerini belirlemek için sahada 30–90 günlük periyotlarla kullanılan bakır-gümüş kuponlarla yapılır. Çevrimiçi izleme: Gaz kirliliğini anlık olarak ölçer. Partikül filtrelerinin izlenmesi: Filtre ömrünün izlenmesinde fark basınç göstergeleri kullanılır.
Koku ve Toksik Gaz Kontrolü
Kokular genellikle biyogaz ve atık su arıtma tesisleri gibi ticari ve endüstriyel tesislerden kaynaklanır. Toksik gaz arındırma, genellikle klor (Cl₂), kükürt dioksit (SO₂) veya amonyak (NH₃) gibi gazların filtrelenmesi ve nötralize edilmesi için gereklidir.
İç Hava Kalitesi
İnsanlar zamanlarının büyük bölümünü ofisler, okullar, alışveriş merkezleri, restoranlar, kafeler, hastaneler, oteller ve fabrikalar gibi kapalı alanlarda geçirir. Kentleşme ve sanayileşme nedeniyle hava kirliliği sürekli artmaktadır. Bu nedenle havadaki kirleticilerin kontrolü, yeterli iç hava kalitesini korumak için kritik öneme sahiptir. Ortamda partikül ve gaz hâlinde kirleticiler bulunur. Kirlilik kaynakları binanın dışında (araç emisyonları, mutfak egzozu, sanayi tesisleri) veya içinde (temizlik spreyleri, insan kaynaklı biyolojik salımlar, mobilyalar, baskı işleri vb.) olabilir. Yeterli iç hava kalitesi için partikül ve gaz kirleticilerin filtrelenmesi gerekir.
(Yeterli iç hava kalitesinin sağlanması)
İç Hava Kalitesi
ASHRAE'nin “Havalandırma Debisi Yöntemi”ne (Ventilation Rate Procedure) göre iç ortam kirleticileri, kişi başına en az 34 m³/h hava debisiyle kontrol edilir. ASHRAE Standard 62.1'in İç Hava Kalitesi Yöntemi'ne (IAQ Procedure) göre ise dış hava ihtiyacı kişi başına 8,5 m³/h'e düşürülebilir.
Hasta Bina Sendromu (SBS)
Artan gayrimenkul fiyatları, ofislerin ve yüksek binaların daha kalabalık kullanılmasına yol açmıştır. Kullanıcı gereksinimlerinin değişmesi ve yetersiz HVAC tasarımları nedeniyle bazı binalarda hasta bina sendromu görülmektedir.
Yetersiz havalandırmanın birçok parametresi vardır; ancak en önemlisi kirlilik kontrolüdür. Gaz faz ve partikül filtrasyonu, binaların hasta bina sendromundan kurtulmasına yardımcı olur.
