İşe yarayan bir HEPA filtre sertifikası, belirli bir filtreyi test koşulları ve sonuçlarıyla ilişkilendirir. Seri numarasını, hava debisini, MPPS esasını, toplam verimi ve kaçak testi sonucunu birlikte okuyun; sayfada büyük puntolarla öne çıkarılmış “%99,995” değeri tek başına bu bilgileri vermez.
Aşağıdaki açıklamalı H14 örneğinde temsili rakamlar kullanılmıştır. Tedarik edilmiş bir filtrenin test sonucu değildir.
Önce elinizdeki belgenin ne olduğunu belirleyin
Bu belgeler farklı bilgileri doğrular:
| Belge | Neyi gösterir? | Tek başına neyi göstermez? |
|---|---|---|
| Ürün teknik föyü | Modelin beyan edilen sınıfını, ölçülerini, malzemelerini ve çalışma verilerini | Teslim edilen belirli filtrenin sonucunu |
| Medya test raporu | Filtre üretiminde kullanılan düz malzemenin özelliklerini | Üretilmiş filtrenin çerçevesinin, medyasının ve birleşimlerinin bütünlüğünü |
| Filtreye özel test raporu | Kimliği belirlenmiş tek bir filtre elemanıyla ilişkili kayıtlı sonuçları | Filtrenin daha sonraki montajının bütünlüğünü |
| Monte edilmiş filtre test raporu | Filtre sisteminin monte edildiği yerdeki sonuçlarını | Üreticinin özgün sınıflandırma kaydının yerini tuttuğunu |
| Yönetim sistemi sertifikası | Belgelendirilmiş yönetim sisteminin kapsamını | Tek bir filtrenin verimini veya kaçak sonucunu |
EN 1822-1:2019, medya belgelerini H ve U grubu filtre elemanlarıyla normalde verilen belgelerden ayırır. Ayrıca rapor gerekliliklerini ilgili test yöntemleriyle ilişkilendirir. Yalnızca başlığında “Sertifika” yazan bir belge yerine, kontrol etmek istediğiniz bilgiyi içeren kaydı isteyin. EN 1822-1:2019, bölüm 8
1. Sonucu okumadan önce raporla filtreyi eşleştirin
Önce üretici, model ve seri numarasını kontrol edin. Bunları fiziksel etiketle ve teslimat belgeleriyle karşılaştırın.
Sevkiyatta aynı ölçülerde çok sayıda filtre varsa seri numarası özellikle önemlidir. Ölçüleri doğru olan bir H14 raporu bile başka bir filtreye aitse yanlış kayıttır.
Ölçüleri ve konfigürasyonu da kontrol edin. İki filtre aynı en ve yüksekliğe sahipken çerçeve derinlikleri, medya alanları, sızdırmazlık düzenleri veya nominal hava debileri farklı olabilir. Her seri numarası için bir kayıt tutun; bu kaydı raporla ve son montaj yeriyle ilişkilendirin.
Sertifikadaki seri numarası eşleşmiyorsa doğru kaydı isteyin. Bu bir evrak hatası olabilir, ancak belge o filtrenin kanıtı olarak kabul edilmeden önce çözülmelidir.
2. Standardı, baskıyı ve yöntemi birlikte okuyun
“EN 1822’ye göre test edilmiştir” ifadesi, sınıflandırma esasını ve kullanılan yöntemi tanımlayan bir rapordan daha az bilgi verir. Güncel EN Bölüm 1, EN 1822-1:2019’dur; uluslararası sınıflandırma belgesi ise ISO 29463-1:2024’tür. BSI yayın kaydı, ISO 29463-1:2024
Raporda bir standardın birden fazla bölümüne atıf bulunabilir. Sınıflandırmanın, medya testinin, kaçak testinin ve toplam verim testinin görevleri farklıdır. EN 1822-1:2019, EN 1822 Bölüm 2–5’in yerini alan ilgili EN ISO 29463 test bölümleriyle birlikte kullanılır. Geçerli baskıları ve referansları kontrol edin; bütün bölümlerin yayın yılının aynı olması gerekmez. EN 1822-1:2019, önsöz
Yöntem de önemlidir. ISO 29463-4, belirli HEPA sınıfları için referans tarama yöntemini ve diğer kaçak testi yöntemlerini açıklar. EN 1822-1 tam olarak aynı yolları kabul etmez: 2019 baskısı, sınıflandırma prosedüründe aerosol fotometresiyle tarama testine izin vermez. Bu nedenle “DOP testi yapılmış” veya “kaçak testi yapılmış” ifadesi, siparişinizde talep edilen sınıflandırma yönteminin uygulandığını tek başına göstermez. ISO 29463-4:2011, EN 1822-1:2019, bölümler 7.4–7.5
Satın alma şartnamesi her filtreye ayrı MPPS parçacık sayımı taraması gerektiriyorsa buna ait kanıtı kontrol edin. Her iki raporda da “kaçak” sözcüğü var diye farklı bir yöntemi kabul etmeyin.
3. Hava debisini ve bu debide ölçülen basınç kaybını bulun
Basınç kaybı değerleri, ölçüldükleri hava debisi bilinmeden doğru karşılaştırılamaz.
Raporda 600 m³/h ve 100 Pa verildiğini varsayalım. Basınç, bu test çalışma noktasına bağlıdır. Aynı filtrenin başka bir debide veya aylarca yüklendikten sonra 100 Pa’da kalacağının taahhüdü değildir.
Benzer şekilde verim sonucunun da tanımlı test koşulları vardır. Test debisinin, sınıflandırılan nominal debiyle ve belirttiğiniz çalışma koşuluyla eşleşip eşleşmediğini kontrol edin. Uygulama raporlanan koşulların dışında çalışıyorsa tek bir rakamdan çıkarım yapmak yerine ilgili performans verilerini isteyin.
Kabul sorularını ayrı tutun:
- Filtre gerekli filtrasyon sınıfını karşılıyor mu?
- Gerekli debideki basınç kaybı, havalandırma tasarımı için kabul edilebilir mi?
Bir filtre ilkini karşılayabilir, ancak yine de fan veya terminal ünite için uygun olmayabilir.
4. MPPS’nin neyi ifade ettiğini kontrol edin
MPPS, ilgili test koşullarında en yüksek penetrasyonun görüldüğü parçacık boyutudur. Verim eğrisinin filtreyi en çok zorlayan bölümüdür; filtrenin yakalayabildiği en küçük parçacık değildir.
Ölçümde kullanılan MPPS’yi veya parçacık boyutu aralığını ve bunun medya testinden nasıl seçildiğini bulun. 0,18 µm gibi tek bir sayı bulunabilir veya rapor sayım kanalını da tanımlayabilir. Laboratuvar, bu boyutun veya kanalın neden MPPS’yi temsil ettiğini açıklayabilmelidir.
ISO 29463-5:2022, 0,1 µm altındaki MPPS ve elektrik yüklü sentetik medyaya yönelik hükümler dahil olmak üzere filtre elemanının MPPS’deki veriminin belirlenmesini kapsar. Bu nedenle her HEPA sertifikasında “0,3 µm” yazması gerektiğine dair genel kural yanlıştır. ISO 29463-5:2022
Aerosol adı da yöntemin bir parçasıdır. DEHS, PAO veya belirtilen başka bir aerosol, test malzemesidir; filtre sınıfı değildir. Aerosol adı tek başına parçacık boyutlandırmasını, cihaz tepkisini veya kabul sınırlarını açıklamaz.
5. Toplam verimi yerel kaçak sonucundan ayırın
Toplam veya integral verim, filtre elemanının testteki birleşik giderme performansını tanımlar. Yerel test, penetrasyonun geçerli yerel kriteri aştığı bölgeleri arar.
İyi bir toplam sonuç, küçük bir kusurlu bölgeyi gizleyebilir. Yerel test bu sorunu kontrol eder. Ancak iki sınır farklı olduğu için en düşük yerel verim, toplam verim alt sınırının altında olup yine de testi geçebilir.
Referans MPPS yönteminde H14 için en yüksek toplam penetrasyon %0,005, en yüksek yerel penetrasyon ise %0,025 düzeyindedir. Yanlışlıkla yerel sonucu toplam sınırla karşılaştırmayın. VDMA filtre sınıflandırma tablosu
Her iki değer de yüzde olduğunda ilişki basittir:
Verim (%) = 100 − penetrasyon (%)
%99,997 verim, %0,003 penetrasyona veya kesir olarak 0,00003’e karşılık gelir. %0,00003 yazmak iki biçimi karıştırır ve penetrasyonu 100 kat düşük gösterir.
Temsili bir H14 sonucunu doğru okumak
Aşağıdaki tablo bir eğitim örneğidir. Bir filtrenin sevke uygun bulunduğunu gösteren sertifika değildir ve gerçek bir Ulpatek ürünü hakkında iddia içermez.
| Örnek alan | Örnek kayıt | Çıkarmanız gereken sonuç |
|---|---|---|
| Kimlik | EXAMPLE-001 | Gerçek bir kayıtta kullanıldığında gerçek filtre etiketiyle eşleşmelidir |
| Gerekli sınıf | EN 1822-1:2019’a göre H14 | Değerlendirilen sınıflandırmayı belirler |
| Test hava debisi | 600 m³/h | Listelenen ölçümlerin çalışma noktasını tanımlar |
| Temiz durumdaki basınç kaybı | 100 Pa | O debi için kararlaştırılan dirençle karşılaştırılmalıdır |
| Test esası | 0,18 µm MPPS’de parçacık sayımı | Örneğin verim değerlendirme esasını tanımlar |
| Toplam verim | %99,997 | %0,003 penetrasyona eşdeğerdir; H14’ün %0,005 toplam üst sınırının altındadır |
| En yüksek yerel penetrasyon | %0,010 | Referans H14 yerel üst sınırı olan %0,025 değerinin altındadır |
| Verim olarak ifade edilen yerel sonuç | En az %99,990 | %0,010 en yüksek yerel penetrasyonla tutarlıdır |
| Tarama sonucu | Belirtilen prosedürde yerel uygunsuzluk tespit edilmedi | Gerçek tarama kapsamı ve test kaydıyla desteklenmelidir |
İki sayısal performans sonucu da kendi H14 sınırlarıyla uyumludur. %99,990 yerel verim, %99,995 değerinden düşük olduğu için başarısız sayılmaz: ikinci rakam toplam verim gerekliliğidir.
Bu rakamlar, her sonucun doğru sınırla nasıl karşılaştırılacağını gösterir. Gerçek bir sertifika için tüm test koşulları, ekipman bilgileri ve gerekli kayıtlar da bulunmalıdır.
6. Tarama grafiğini süs olarak değil, veri olarak değerlendirin
Tarama raporu; tarama yollarını, koordinatları, sayımları veya çıkış yüzeyinin haritasını gösterebilir. Renkleri yorumlamadan önce açıklama anahtarını, birimleri, kabul eşiğini ve yönü bulun.
Renkli bir nokta, kabul edilebilir aralık içindeki görece yüksek bir sayımı gösterebilir. Eşik aşımını da gösterebilir. Açıklama anahtarı ve sonuç kriterleri olmadan hangisi olduğunu bilemezsiniz.
Eksenleri, test koşullarını ve filtre kimliğini tarama grafiğiyle birlikte tutun. Grafiği yorumlamadan önce ölçümü ve kabul ölçütlerini açıklayan raporu isteyin.
Test tarihini, rapor kimliğini, ekipman kimliğini ve sonucu onaylayan kişiyi veya sistemi de arayın. Bazı izlenebilirlik ve kalibrasyon bilgileri tek sayfalık sertifikaya basılmak yerine destekleyici laboratuvar kayıtlarında tutulabilir. Gerektiğinde destekleyici kaydı isteyin. Her şeyin sertifikanın ön sayfasına sığması gerekmez.
Fabrika sertifikası montaj sonrası durumu doğrulamaz
Fabrika raporu teslimat ve montaj boyunca filtreyle birlikte tutulmalıdır. Filtrenin monte edildiği yeri kaydedin ve raporu montaj sonrası test kaydıyla ilişkilendirin.
Belgelerin hiçbiri diğerinin yerini almaz. IEST’nin güncel kaçak testi uygulaması; üretim sırasında, montajdan önce ve montajdan sonra testleri, tam da bunlar farklı aşamalar olduğu için kapsar. IEST-RP-CC034.5
Sık sorulan sorular
Sertifikadaki %99,995 mutlaka ölçülmüş bir sonuç mudur?
Hayır. H14 için hedef veya alt sınır olabilir. Ölçülen sonuç ile kabul sınırını ayrı ayrı tanımlayan alanları bulun. Yalnızca sınıf alt sınırını tekrarlayan sertifika, bu rakamla tek başına filtrenin gerçek ölçümünü göstermez.
“Kaçaksız” demek filtreden sıfır parçacık geçmesi mi demektir?
Hayır. Filtrenin belirtilen testin kaçak kriterini karşıladığı anlamına gelir. HEPA sınıfları sıfırdan büyük penetrasyona izin verir. Sonucu hangi yöntem ve kabul sınırının desteklediğini sorun; “kaçaksız” ifadesi mutlak sıfır penetrasyon iddiası değildir.
Sahadaki fotometre yüzdesini fabrikadaki MPPS yüzdesiyle doğrudan karşılaştırabilir miyim?
Hayır. Aerosol, cihaz tepkisi, numune alma ve kabul esası farklı olabilir. Her sonucu kendi yöntemi ve sınırlarıyla kullanın. Saha sonucu, sertifikada yazan fabrika veriminden çıkarılarak yorumlanamaz.
E12 filtrede neden aynı tarama sertifikası bulunmaz?
E12, sınıflandırmasında HEPA yerel tarama gerekliliği kullanılmayan EPA grubuna aittir. Her filtre sınıfının aynı rapor biçimiyle gelmesi gerektiğini varsaymak yerine, o sınıf için geçerli sınıflandırma ve performans belgelerini isteyin.
